Opisując losy Anielki autor ukazuje kilka ważnych problemów społecznych i obyczajowych. Składają się na nie: upadek ekonomiczny rodziny szlacheckiej, którego ofiarami stają się najsłabsi, między innymi wrażliwa i bezbronna bohaterka; bezsens podziału społeczności wsi na panów i chłopów, prowadzący do wzajemnych niechęci i strat finansowych, którego Anielka, jako osoba wolna od przesądów, nie potrafi zrozumieć; nieprzydatność edukacji domowej, polegającej na "wkuwaniu" zbędnych wiadomości i staroświeckich zasad, nie mających zastosowania w życiu oraz brak przygotowania do nieoczekiwanych i trudnych sytuacji życiowych, pod brzemieniem których załamało się zdrowie delikatnej panienki, co doprowadziło do jej śmierci.